9 Patriarchale maatschappij

Hoe komt het nu dat in onze maatschappij, waar de primaire fysiologische behoeften grotendeels voldaan zijn, toch zoveel mensen slecht functioneren?
Natuurlijk kunnen er soms aangeboren fouten in de hersenen zijn die een goed functioneren belemmeren. Mensen waar de neurologische huishouding van chemische stoffen die ons lichaam doet functioneren, zowel fysisch als psychisch, door een “technisch” mankement, een handicap, niet naar behoren kan werken.

Een groot deel van psychisch slecht functioneren, en alleszins bij de cliënten waarmee je als therapeut wordt geconfronteerd, is echter te wijten aan louter foutlopen bij het opbouwen van een eigen zelf :
te weinig zelfvertrouwen,
gebruik van zeer veel afweer,
fixatie in een bepaalde functioneringswijze,
lichtere tot zwaardere vormen van psychische stoornissen,
zeer veel frustraties,

dit zijn de kenmerken die ons opvallen bij hen.
En vooral moeite met relaties in diverse vormen: sociale omgang in het algemeen, de relatie met de ouders, de partnerrelatie, de relatie met eigen kinderen.

Hier wordt mijns inziens duidelijk dat de oorzaak ligt bij hechtingsproblemen, met name het niet op een juiste manier kunnen hechten aan de zorgfiguren, met als gevolg een slechte opbouw van hun ego, hun ware zelf. Deze mensen “zijn niet zichzelf”.
Waar is het fout gelopen ?
De basis voor goede hechting zijn de hechtingsfiguren, de ouders die de kinderen opvoeden, leren hoe zich te handhaven in de omgeving, de maatschappij.
In principe worden zij gedreven door het voortzetten van de soort, en zullen zich zo goed mogelijk van hun taak kwijten. Echter doordat zijzelf reeds beschadigingen opliepen, frustraties opstapelden, functioneren zijzelf al niet perfect en zijn dus soms niet in staat op een adequate manier te reageren op de signalen van angst van de baby, zijn nood aan veiligheid.
Ook op latere leeftijd wordt het kind dan nog geconfronteerd met de afweersystemen en frustraties en verwachtingen, en raakt zo niet voldoende tot opbouw van een evenwichtig ego, integendeel, hij raakt zelf verstrikt in afweer.

Wat is de oorsprong van het mislopen in onze maatschappij?

Mijns inziens ligt een grote fout bij het patriarchale systeem. Reeds lang wordt de man anders bekeken dan de vrouw. Ik begreep nooit waarom Adam een voetje voor had op Eva.
Naast het “minder belangrijk vinden” van meisjes, hun geen voldoende aandacht en waardering geven, worden ze zelfs nog dikwijls beschouwd als “slecht”. Naast het verhaal van Eva zijn nog voorbeelden legio.
Recente studies over geluk wezen eveneens uit dat een gemeenschap zich meer gelukkig voelt naarmate gelijkheid tussen mannen en vrouwen meer een feit is.
Ondanks fysische verschillen zijn mannen en vrouwen feitelijk psychisch hetzelfde. Een baby, meisje of jongen, heeft dezelfde fysiologische behoeften. Eerst en vooral overleven.
De moederborst voor voeding is er slechts enkele maanden nodig, maar de nood aan koestering en veiligheid, aan hechting voor het opbouwen van een ego, aan het aanleren van vaardigheden door zijn rolmodellen om te kunnen functioneren als individu in onze maatschappij, dit alles is gelijk. En daarin hebben de vader en de moeder beiden dezelfde functie en dezelfde verantwoordelijkheid, volgens mij.

We zouden het als volgt kunnen bekijken : genetisch gezien is een kind samengesteld uit een deel van de moeder en een deel van de vader. Alhoewel het eigenlijk een eigen entiteit is, gelijkt het dus toch zowel op de vader als op de moeder.
Aanvaarding en bevestiging vanwege de beide ”zijden” is dus eigenlijk nodig om het kind zichzelf te kunnen laten worden. Onvoorwaardelijke aanvaarding en voldoende voorwaardelijke positieve strokes zijn dus nodig zowel van de kant van de moeder als van de vader.
Mijn visie is dat het creëren van een ongelijkheid tussen mannen en vrouwen sommige moeders zodanig frustreerde, dat zij dermate slecht begonnen te functioneren zodat zij onmogelijk in staat waren adequate hechting te geven aan hun kind, zodoende frustraties en tekort aan zelfvertrouwen doorgevend aan hun zonen en dochters….
eens het ergens verkeerd gelopen was installeerde zich een zich eindeloos herhalende cyclus door het revanche principe, generatie op generatie van gefrustreerde verwachtingen en van verkeerde partnerkeuze.

In sommige perioden leidde de ongelijkheid soms zelfs tot het zich onttrekken van de ouderlijke plichten door het afstaan van de baby aan een min, gevolgd door opvoeding door een gouvernante.
Alles draaide immers rondom de man en de vrouw kon zich slechts wat aanzien verwerven door zich als een aanhangsel van hem te gaan opstellen.
Elisabeth Badinter schreef in haar boek “De mythe van de moederliefde” hoe het systeem van uitgeven van kinderen vanaf 1600 tot 1800 in Parijs leidde tot massale kindersterfte, 50 % van de kinderen overleefde de eerste 5 jaar niet. Het onpersoonlijke behandelen van kinderen dat dikwijls het gevolg van het uitbesteden was, is hetzelfde als geen strokes krijgen.
Zij beschrijft hoe uit bezorgdheid om onvoldoende volwassenen over te houden uiteindelijk de autoriteiten op het idee kwamen van het promoten van de moederliefde om de kindersterfte met succes tegen te gaan.
Het aantrekkelijk maken van het zelf opvoeden van de kinderen werd gedaan door het opwaarderen van de huishoudelijke taken van de vrouw, door haar meer verantwoordelijkheden te geven, door haar onderwijs te geven om haar taken goed te kunnen uitvoeren, kortom door de vrouw meer aanzien te geven los van de man .

Komt Badinter tot de conclusie dat moederliefde dus een mythe is en ooit gecreëerd werd om praktische redenen, dan zou ik eerder zeggen dat de (onvoorwaardelijke) moederliefde verdwenen was onder druk van het slecht functioneren van gefrustreerde vrouwen.
Hoe vaderliefde er moest uitzien was dan nog steeds een raadsel, maar oude spreuken zoals :” wie zijn kinderen graag ziet, spaart de roede niet” spreken boekdelen. Straffen en streng zijn is lange tijd de rol van de vader geweest of : het geven van negatieve strokes…..

Het lijkt me echter evident dat liefde van de ouders, namelijk het omringen van een baby met zorg om het te helpen overleven, eigen is aan de mens, en zelfs eigen aan de meeste diersoorten. Hoe kwetsbaarder het jong, hoe meer die zorg zal nodig zijn. De mens is volgens mij het meest kwetsbare en hulpeloze wezen. Geen enkel jong is zo lang hulpeloos. Zou onze maatschappij niet voor een groot deel gekenmerkt zijn door het vormen van koppels voor de voortplanting en het leven in groep voor veiligheid tegen de natuur?

Mannen en vrouwen moeten zich in eerste instantie kunnen verweren tegen bedreigingen van buitenaf. Ook daarin zijn ze gelijk. Martien Verreyken schrijft in haar boek “Genoeg kikkers gekust” dat bij de Neanderthalers de man de jager werd die voor voedsel moest zorgen, terwijl de vrouw de zorg voor het nest op zich nam. Naast het feit dat wij niet rechtstreeks van de Neanderthaler afstammen, heb ik nog twee bemerkingen op dit feit : nl. dat het daarmee nog niet bewezen is dat vrouwen die geen baby hadden niet gingen jagen en dat beide seksen zich toch ook moesten leren verdedigen tegen bedreiging. Hoe konden de thuisblijvers anders immers het nest verdedigen?

Misschien zijn ook mijn bemerkingen gekleurd door frustratie. Misschien komt het er gewoon op aan een bevredigende rol voor elk individu te vinden, zowel man àls vrouw.

Mijn inziens is het zo dat de theorie van Freud i.v.m. het reageren van het kind op de ouder met tegenovergestelde sekse eveneens zeer sterk gekleurd was door het strikt denken in verschillen tussen mannen en vrouwen. Er was nog geen emancipatiebeweging geweest…vrouwen mochten zelfs nog niet stemmen.
Zelfs prof. Dr. Kuiper schrijft in zijn boek, “Nieuwe neurosenleer” , daterend van eind jaren 60 : “….niet te begrijpen hoe zelfs vrouwen die in onze maatschappij zeer veel gerealiseerd hebben, toch nog blijk geven van een “aangeboren” minderwaardigheidscomplex….”. Dit spreekt letterlijk boekdelen….

Eeuwen en eeuwen patriarchaal systeem hebben bij iedereen sporen nagelaten, denk ik.

Natuurlijk zullen ook nog andere factoren een rol spelen, we kunnen bijv. denken aan de gevolgen van de twee wereldoorlogen, met vele getraumatiseerde of alleen achtergebleven ouders tot gevolg.

Wat betreft de gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen in onze westerse wereld is er wel een kentering, denk maar aan de gelijke kansen in onderwijs. In de jongere generaties wordt de gelijkheid steeds meer een feit : de nieuwe man hoeft niet meer de voornaamste kostwinner te zijn, de huishoudelijke taken worden meer verdeeld, baby’s verzorgen en kinderen opvoeden wordt meer en meer door beide partners gedaan. Er is hoop op evenwichtiger relaties van evenwichtiger ouders die het hechtingssysteem optimaal kunnen laten functioneren…

Rest nog alleen de grote hoeveelheid mensen die met zichzelf worstelen , waar het hechtingsysteem met de ouders faalde, en die nood hebben aan hulp .

Advertenties

opmerkingen

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s